PROF.DR. SABRİ KARADOĞAN-DERSLER

  oprak oluşumu için ilk faktör yüzeye çıkmış olan veya yüzeydeki ana materyalin fiziksel yönden parçalanmasıdır. Fiziksel yönden parçalanmanın oluşması için de atmosfer ve su küreden kaynaklanan su, karbondioksit ve nitrojene ihtiyaç vardır. Bunlar topraktaki kimyasal olaylardan erime, hidrasyon, hidroliz ve oksidasyon olaylarını hazırlamaktadır. Şu halde, toprak oluşumu için ilk faktör ana materyalin parçalanması ve ufalanmasıdır. Ayrışma / Bozunma / Çözünme (Weatherıng) Ayrışma ,  yerkabuğunu oluşturan kayaçlarda yüzey ve yüzeye yakın kesimlerde yer değiştirmeye uğramadan, mekanik ve kimyasal süreçlerle meydana gelen nitelik değişimleri  olarak tanımlanır. Kayaçlardaki ayrışma, çeşitli fiziksel etkiler altında gelişebileceği gibi mineraller arasındaki bağlayıcının kimyasal süreçlerle bozularak ortadan kalkması sonucu da oluşabilir. Bu nedenle ayrışma kimyasal ve fiziksel süreçler olmak üzere iki kategoride gerçekleşir. Bu iki ayrışma süreci çoğunlukla birlikte etkir ve...

 

  A.Bazı Temel Kavramlar Tablo: 2.  Coğrafya Örnekleriyle Bazı Temel Kavramlar B. Genelleme Tanım : Gözlenen bireysel olaylardan veya verilerden yola çıkarak daha geniş bir kategori veya bölge için geçerli sonuçlar çıkarma işlemidir. Coğrafyada, yerel gözlemlerden bölgesel veya küresel paternlere geçişi sağlar; ancak aşırı genelleme yanlılığa yol açabilir. Süreç : Spesifik veriler toplanır. Ortak özellikler belirlenir. Bu özellikler daha büyük bir ölçeğe uygulanır (ölçek büyütme – upscaling). Coğrafi Örnek : Yerel: Birkaç Akdeniz köyünde (örneğin, Antalya’da 5 köy) yapılan toprak analizi, erozyon oranının %20 olduğunu gösterir. Genelleme: “Akdeniz Bölgesi’nin tamamında tarım arazilerinde yıllık erozyon kaybı %15-25 arasındadır.” Uygulama: GIS ile benzer topoğrafya, iklim ve toprak tipi olan alanlara genelleme yapılır (örneğin, benzer yükseklik ve yağış paternleri). Avantajlar : Politika oluşturmada faydalı (örneğin, ulusal toprak koruma planları).  Sınırlılıklar : Yerel ç...

Genel Fiziki Coğrafya (Sosyal Bilgiler İçin) Mevcut Konular: -Dünyanın Şekli ve Boyutları -Harita ve Projeksiyonlar -İklim ve Atmosfer  

Fluviyal topoğrafyada oluşan yer şekilleri diğer morfojenetik faktörler gibi aşınım ve birikim şekilleri olarak 2 gruba yarılır: AŞINIMA BAĞLI OLARAK OLUŞAN ŞEKİLLER 1-Vadiler 2-Aşınım Yüzeyleri ve Peneplenler 3-Yerlikaya Taraçaları 4-Dev Kazanları BİRİKİME BAĞLI OLARAK OLUŞAN ŞEKİLLER 1-Birikinti Koni ve Yelpazeleri 2-Dağ Eteği (=Piedmont) Ovaları 3-Kum Adaları 4-Dağ İçi Ovaları 5-Taban Seviyesi Ovaları (=Taşkın Ovaları) 6-Alüvyal Taraçalar 7-Deltalar AŞINIMA BAĞLI OLARAK OLUŞAN ŞEKİLLER VADİLER VADİ: Akarsuların yataklarını kazmaları ve derinleştirmeleri sonucunda oluşan, genellikle bir taban ve bunun iki yanında yer alan yamaçlardan meydana  gelen çukur yer şekilleridir.               Derinlik ve genişlikleri açısından farklı vadi tipleri söz konusudur. Akarsuların derine aşındırmaları vadilerin derinleşmesini,  topografyanın içine gömülmesini, ya...

 

 

  1.GİRİŞ 1.1.KLİMATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU Bir yerdeki hava olaylarının uzun yıllar sonucunda göstermiş olduğu ortalama durumu inceleyen bilim dalıdır. Klima = İklim Loji = Bilim = Etimolojik ( Sözlük) anlamı. Klimatoloji Neden Önemlidir? 1 - Litosferdeki etkisi (Fiziksel, Kimyasal çözülmeler, Toprak oluşumu vb iklimle ilişkilidir). 2 - Hidrosferdeki etkisi (yeryüzünde akarsuların meydana gelmesi rejimlerinin oluşumu, göllerin oluşumu iklimle ilişkilidir). 3 - Biosferdeki etkisi (Bitki ve hayvanların yayılışı ve dağılışı iklimle ilişkilidir). 4- İklim dolayısıyla insanın beşeri ve ekonomik durumları üzerinde etkilidir. Hava Durumu: Bir yerdeki çok kısa süreli (saat dakika) atmosfer olaylarıdır. Hava durumu ile meteoroloji ilgilenir. Meteorolji coğrafyanın dalı olmayıp jeofiziğin bir dalıdır. Ama klimatolojinin en fazla yararlandığı bilim meteorolojidir. Rasat: Nem, sıcaklık, basınç gibi çeşitli atmosfer olaylarının aletler veya aletsiz olarak gözlenmesi sonucu tutulan kayıtlar...

 1. Klimatolojinin Tanımı, Kapsamı ve Önemi 1.1. Klimatolojinin Tanımı Klimatoloji, en basit tanımıyla  iklimi inceleyen bilim dalıdır. Ancak bu tanımın arkasında geniş bir içerik vardır: Klimatoloji, atmosferde meydana gelen süreçleri istatistiksel, fiziksel ve coğrafi açıdan inceleyerek  belli bir yerin veya bölgenin uzun yıllar boyunca ortalama hava koşullarını  analiz eder.  Diğer bir ifadeyle Klimatoloji, “ hava olaylarının zaman içindeki ortalama davranışlarını ” araştırır. Bu yönüyle  Meteoroloji  ile yakından ilişkilidir, fakat aralarında önemli bir fark bulunur: Meteoroloji Klimatoloji Anlık veya kısa süreli atmosfer olaylarını inceler (örneğin bir hafta süresince hava sıcaklığı ve yağış tahmini). Uzun süreli ortalama atmosfer koşullarını analiz eder (örneğin 30 yılın yağış ve sıcaklık ortalamaları). Kısa vadeli gözlemler, hava bültenleri ve tahminler üretir. Uzun vadeli iklim desenleri ve eğilimleri açıklar. Çalışma alanı “hava durumu”dur. Ça...